Λάμπες LED: Οδηγός για σωστές αγορές φωτισμού

Από την ανακάλυψη της ηλεκτρικής λάμπας το 1880 μέχρι σήμερα, πολλά έχουν αλλάξει σε σχέση με το φωτισμό. Περνώντας από τη λάμπα πυρακτώσεως, στις λάμπες αλογόνου και στους λάμπες φθορισμού, φτάνουμε στο σήμερα, όπου οι λάμπες LED και ο έξυπνος φωτισμός φέρνουν τη νέα εποχή στις λύσεις φωτισμού. Οι προβλέψεις δείχνουν ότι η παγκόσμια αγορά σε LED φωτισμό θα έχει έντονα ανοδική τάση μεταξύ 2022 και 2026.

Οι λάμπες LED χρησιμοποιούν 75% λιγότερη ηλεκτρική ενέργεια από τις συμβατικές ενώ αντέχουν 25 φορές περισσότερο, σύμφωνα με δημοσιευμένη έρευνα στο ScienceDirect.

Ας δούμε, όμως, ποια είδη φωτισμού LED υπάρχουν και πώς μπορείς να αξιοποιήσεις τα άλματα της επιστήμης προς όφελός σου, εξοικονομώντας ενέργεια και κατά συνέπεια χρήματα, φωτίζοντας παράλληλα το χώρο σου όπως επιθυμείς:

• Πώς λειτουργούν οι λάμπες LED
• Ποια είδη LED φωτισμού υπάρχουν;
• Τι λάμπα LED να πάρω; - 3 βήματα για σωστή επιλογή

Πώς λειτουργούν οι λάμπες LED;

Οι λάμπες LED λειτουργούν εξοικονομώντας ενέργεια και η απόδοσή τους διατηρείται σταθερή. Έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής, είναι ανακυκλώσιμες και φιλικές με το περιβάλλον, αφού δεν περιέχουν υδράργυρο, όπως οι λάμπες φθορισμού. Δεν εκπέμπουν υπεριώδη ακτινοβολία, ενώ εκλύουν λιγότερο CO2 στην ατμόσφαιρα.

Μια άμεση σύγκριση κόστους μεταξύ λαμπών αρκεί για να καταλάβουμε την οικονομία κατανάλωσης σε Watt, αλλά και την ανάγκη αντικατάστασης σε υλικά:

Ποια είδη LED φωτισμού υπάρχουν;

Παρακάτω έχουμε κατηγοριοποιήσει τα είδη LED φωτισμού για να σε βοηθήσουμε να βρεις ποιο είδος είναι αυτό που ταιριάζει στο χώρο σου.

Κλασικές

Οι κλασικές λάμπες LED είναι αυτές που χρησιμοποιούνται περισσότερο στην καθημερινότητα. Χωρίζονται σε διάφανες ή γάλακτος και σε σφαιρικές, τύπου κερί και άλλα σχήματα. Χρησιμοποιούνται συνήθως σε σπίτια, εξοχικά, γκαράζ σπιτιού αλλά και σε γραφεία, ιατρεία, μικρές κλινικές, αποθήκες καταστημάτων κλπ.

Filament - Retro

Οι filament λάμπες είναι λάμπες LED διακοσμητικές, που μπορούν να δώσουν έναν retro αέρα στο χώρο. Έχουν εγκατασταθεί με επιτυχία σε καφέ-μπαρ, σε αίθριους και ημιυπαίθριους χώρους, καθώς επίσης και σε καλοκαιρινά μπαρ, beach bar, pool bar και καταστήματα με ιδιαίτερο χαρακτήρα. Οι filament λάμπες LED φτιάχνουν μια εξαιρετική ατμόσφαιρα για χαλάρωση, ξεκούραση και κοινωνική αλληλεπίδραση.

Dimmable

Οι dimmable λάμπες είναι λάμπες με ρύθμιση φωτεινότητας. Χρησιμοποιώντας τες μπορείς να μεταμορφώσεις ένα χώρο και να του δώσεις ένα τελείως διαφορετικό ύφος. Τέτοιες λάμπες βρίσκουμε συχνά σε ατμοσφαιρικούς χώρους, όπως τα εστιατόρια τα καφέ-μπαρ, τα μουσεία, τα θέατρα, αλλά και τα ιδιαίτερα υπνοδωμάτια και τις σουίτες ξενοδοχείων.

Μπορείς κι εσύ να τοποθετήσεις dimmable LED λάμπες στο δικό σου υπνοδωμάτιο, ώστε να έχεις τη δυνατότητα να χαλαρώσεις με την ένταση φωτός που σε βολεύει κάθε φορά.

Τύπου φθορισμού (Λάμπα T8 LED) για φωτιστικά σκαφάκια LED

Ένα τελείως διαφορετικό είδος LED φωτισμού είναι οι λάμπες T8 LED (ή τύπου φθορισμού), οι οποίες είναι ιδανική λύση για χώρους εργασίας, μελέτης και συγκέντρωσης. Τέτοιοι χώροι μπορεί να είναι σχολεία, εκπαιδευτήρια, βιβλιοθήκες ανάγνωσης, φροντιστήρια, μικροβιολογικά εργαστήρια, διαγνωστικά κέντρα, νοσοκομεία, κέντρα διαλογής κ.α.

Ειδικές λάμπες για φωτιστικά οροφής LED & κάθετους φωτισμούς με RGB

Για κάποιους πιο ιδιαίτερους χώρους, προτείνουμε ειδικές λύσεις φωτισμού με φωτιστικά LED οροφής ή και κάθετους φωτισμούς. Οι λύσεις αυτές θα διαμορφώσουν έναν φιλόξενο χώρο και ενδείκνυνται για κομμωτήρια, ινστιτούτα ονυχοπλαστικής, εμπορικά καταστήματα, γραφεία που υποδέχονται πελάτες, meeting rooms, χώρους συνεδριάσεων κλπ.

Μερικές ιδέες για να διαμορφώσεις έναν φιλόξενο χώρο για τους πελάτες σου είναι:

• Κρυφός φωτισμός σε συνδυασμό με LED οροφής με χρώμα
• Δημιουργία ατμόσφαιρας με LED λάμπες με ενσωματωμένο ηχείο
• Custom λύσεις εξωτερικών χώρων και αδιάβροχες λάμπες LED

Χρησιμοποίησε τηλεκοντρόλ φωτισμού για να ελέγξεις απομακρυσμένα τις συνθήκες φωτισμού του χώρου. Για απόλυτο αυτοματισμό, μπορείς να ενσωματώσεις στο σύστημα φωτισμού ένα φωτοκύτταρο ή έναν ανιχνευτή κίνησης, ώστε να εκτελούνται τα σενάρια φωτισμού που έχεις ορίσει, σε κάθε περίπτωση.

Έξυπνες λάμπες LED

Τέλος υπάρχουν οι έξυπνες λάμπες LED, οι οποίες υποστηρίζουν σύνδεση και ρύθμιση φωτισμού με Smart Home εφαρμογές, όπως Google Home, Apple Homekit ή Amazon Alexa. Υπάρχουν έξυπνες λάμπες LED που αλλάζουν χρώμα και έξυπνες λάμπες LED Dimmable, όπου μπορείς να ρυθμίζεις χρώμα και ένταση φωτός από το κινητό σου, για να δημιουργείς την ιδανική ατμόσφαιρα στο χώρο!

Ακόμη μπορείς να αξιοποιήσεις smart λάμπες LED με ανίχνευση κίνησης, οι οποίες ανάβουν αυτόματα όταν ανιχνεύσουν κίνηση, αν π.χ. κάποιος στο σπίτι θέλει να χρησιμοποιήσει το μπάνιο μέσα στη νύχτα. Μπορείς, όμως, να τις εγκαταστήσεις και σε εξωτερικούς χώρους, ώστε να φωτίζουν για παράδειγμα την αυλή, αν κάποιος άνθρωπος ή ζωάκι κινηθεί μέσα σε αυτήν.

Σου προτείνουμε

Τι λάμπα LED να πάρω;

Υπάρχουν 3 πράγματα που πρέπει να αποφασίσεις για να επιλέξεις την κατάλληλη λάμπα για τις ανάγκες σου:

1. Τον τύπο του ντουί (κάλυκας)
2. Το χρώμα (θερμοκρασία φωτός, φυσικό λευκό, θερμό λευκό ή ψυχρό λευκό)
3. Τη φωτεινότητα (φωτεινή ροή σε lumen ή ισχύς σε watt)

1. Τύπος του ντουί

Αρχικά θα πρέπει να ελέγξεις τι τύπου ντουί - ή διαφορετικά κάλυκα -χρησιμοποιείς. Συνηθισμένοι οικιακοί τύποι είναι ο Ε14 και ο E27 στις βιδωτές και το GU10 στα σποτ. Για να το βρεις αρκεί να δεις τι αναγράφεται στη λάμπα που μόλις ξεβίδωσες. Αν δεν υπάρχει πάνω της κάποια ένδειξη, μπορείς να μετρήσεις τη διάμετρο στη βάση της λάμπας και έπειτα να βρεις την αντιστοιχία στον παρακάτω πίνακα:

2. Θερμοκρασία χρώματος φωτός - φυσικό λευκό, θερμό λευκό ή ψυχρό λευκό;

Στη συνέχεια θα χρειαστεί να βρεις τη θερμοκρασία φωτός που προτιμάς. Η θερμοκρασία χρώματος μετριέται σε Kelvin. Υπάρχουν τρεις βασικές κατηγορίες για τις λάμπες λευκού φωτός:

• λάμπες με φυσικό λευκό
• λάμπες θερμού λευκού φωτός
• λάμπες ψυχρού λευκού φωτός

Τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιείται όλο και συχνότερα το ενδιάμεσο χρώμα φωτός (4000° - 5000° Κ) που λέγεται φως ημέρας ή φυσικό λευκό. Έχει πολλές χρήσεις σε γραφεία ως πιο ξεκούραστο. Προτιμάται επίσης από καταστήματα με ρούχα έναντι του θερμού, το οποίο χρησιμοποιούνταν πιο παλιά, γιατί δεν αλλοιώνει τα χρώματα.

Με τη σειρά του το θερμό φως προτιμάται για τους χώρους διαμονής γιατί είναι ήπιο και προσθέτει ζεστασιά στο χώρο και χαλάρωση στους επισκέπτες. Αρκετές LED filament κυκλοφορούν σε πολύ χαμηλά Kelvin 2200 - 2700Κ δηλαδή εκπέμπουν πολύ θερμό φως και μοιάζουν με vintage λάμπες πυρακτώσεως, δίνοντας μια αναχρονιστική διάσταση στο χώρο.

Τέλος το ψυχρό φως χρησιμοποιείται στα σημεία που θέλουμε πολύ καλό και έντονο φωτισμό. Παράγει υψηλότερη αντίθεση από το θερμό φως και χρησιμοποιείται σε χώρους εργασίας, στους δημόσιους χώρους σε χωλ, αίθουσες αναμονής, νοσοκομεία , εργοστάσια κτλ.

Μια ξεχωριστή κατηγορία λαμπών θα λέγαμε ότι είναι οι χρωματιστές λάμπες (RGBW) και οι TW(Tunable white - ρυθμιζόμενο λευκό) LED. Το εύρος των τριών κατηγοριών λευκού φωτός μπορείς να το δεις στην εικόνα παρακάτω:

Κάτι ακόμα που θα χρειαστεί να αποφασίσεις είναι αν θέλεις οι λάμπες σου να έχουν έξυπνες λειτουργίες, όπως αυτές που αναφέραμε παραπάνω. Αν θέλεις να μπορείς να αλλάζεις χρώμα φωτισμού και ένταση φωτός από μία συσκευή, οι smart LED λάμπες είναι η καλύτερη επιλογή για σένα!

3. Φωτεινότητα - φωτεινή ροή σε lumen ή ισχύς σε watt

Το πόσο δυνατό φως θα εκπέμπει η λάμπα μας, καθορίζεται από το πόσα lumen θα εκπέμπει. Τα lumen είναι η μονάδα μέτρησης φωτεινότητας κι έρχονται να αντικαταστήσουν τον τρόπο που επιλέγαμε τις παλαιότερες λάμπες πυρακτώσεως, βάσει ισχύος (Watt).

Πώς αλλάζω από συμβατικές σε λάμπες LED;

Για να αλλάξεις από λάμπες πυρακτώσεως ή αλογόνου σε λάμπες LED, αρκεί να βρεις την αντιστοιχία της ισχύος μεταξύ τους. Εδώ ακριβώς κρύβεται και η μεγάλη αξία των λαμπών LED για εξοικονόμηση από την χαμηλότερη κατανάλωση ενέργειας.

Ο παρακάτω πίνακας δείχνει ενδεικτικά (κατά μέσο όρο) την αναλογία watt και lumen ανάλογα με την τεχνολογία της λάμπας:

Ουσιαστικά με την ίδια ισχύ οι λάμπες LED δίνουν περισσότερα Lumen, και άρα περισσότερο φως.

 Για να φωτίσουμε επομένως ένα δωμάτιο που προηγουμένως φωτιζόταν με μια συμβατική λάμπα 60 Watt (720 Lumen) πλέον χρειαζόμαστε μια λάμπα LED μόλις 8 Watt, που δίνουν πάλι 720 Lumen!

Ποια λάμπα είναι καλύτερη για διάβασμα;

Οι χώροι μελέτης χρειάζεται να είναι αρκετά φωτεινοί, ώστε το διάβασμα να γίνεται εύκολα. Τέτοιοι χώροι συνήθως φωτίζονται με 4.000 - 5.000 Kelvin ή 400 -500 Lumen ανά τετραγωνικό. Η μετατροπή των Lumen σε Watt γίνεται όπως θα εξηγήσουμε ακριβώς παρακάτω.

Αν θέλουμε να φωτίσουμε έναν χώρο με 400 Lumen ανά τετραγωνικό (αρκετά φωτεινό) θα πρέπει να βρούμε τι είδους λάμπες και πόσες θα χρειαστούμε. Ένα δωμάτιο 10 τετραγωνικών χρειάζεται 4000 Lumen για να φωτιστεί όπως θα θέλαμε. Mία λάμπα LED αποδίδει περίπου 90 Lumen ανά Watt. Συνεπώς 4000 Lumen που θέλουμε διά 90 Lumen ανά Watt της λάμπας, μας δίνουν 45 Watt συνολικά.

Τώρα αν αντί για ένα κεντρικό φωτιστικό έχουμε για παράδειγμα 3 σποτάκια, θα χρειαστούμε 3 λάμπες LED με 15 Watt η καθεμία, ώστε να παίρνουμε πάλι συνολικά 45 Watt.

Συνοψίζοντας

Tο συμπέρασμά μας δεν είναι άλλο από το ότι οι λάμπες LED έχουν κορυφαία απόδοση με λιγότερες ανάγκες κατανάλωσης ενέργειας.

Αρχικά χρειάζεται να ελέγξεις τον τύπο του ντουί και τη φωτεινότητα της λάμπας, ανάλογα με τις ανάγκες φωτισμού ανά χώρο. Στη συνέχεια επιλέγεις θερμοκρασία χρώματος φωτός (K) και προαιρετικά αν χρειάζεσαι smart λειτουργίες φωτισμού. Η αλλαγή σε λάμπες LED μπορεί να γίνει από εσένα χωρίς την παρέμβαση ειδικού, ενώ τα οφέλη από τη χρήση τους είναι μακροχρόνια για την τσέπη σου αλλά και το περιβάλλον!

Σου προτείνουμε